logo logo

Historia

Miejsca obrad

Początki Senatu

wawelW początkowym okresie istnienia sejm walny nie miał stałej siedziby. Posiedzenia były zwoływane przez króla, w miejscu dla niego dogodnym, tam gdzie w danej chwili przebywał. Odbywały się przeważnie w miastach koronnych, najczęściej w Piotrkowie, ale także w Lublinie, Krakowie, czy Radomiu. Nie istniał żaden gmach sejmowy, zbudowany i przystosowany specjalnie do tego celu. Obradowano w różnych budynkach, najczęściej w zamkach królewskich, czasem nawet w ratuszach, pałacach biskupich i klasztorach.

 

Senat Rzeczypospolitej Obojga Narodów

obojga narodow 5Sejm Rzeczypospolitej Obojga Narodów miał już swoje miejsce obrad - Zamek Królewski w Warszawie. Król w uzasadnionych okolicznościach mógł zwołać go w innym, dowolnym miejscu - wielokrotnie odbywał się w Grodnie. Warszawa nie była oczywiście przypadkowo wybranym miastem. Interesujące jest jednak to, że Sejm pierwszy wyznaczył ją sobie na siedzibę, zanim uczynił to król Zygmunt III Waza, przenosząc w to miejsce siedzibę dworu królewskiego z Krakowa. Przyczyna jest prosta: po połączeniu Polski i Litwy terytorium państwa zmieniło się w widoczny sposób i Warszawa znalazła się w centrum, pomiędzy ziemiami polskimi i litewskimi. 

Do sejmu natomiast weszli nowi posłowie i senatorowie - szlachta litewska, która musiała dojeżdżać na obrady z odległych terenów. Warszawa wydała się więc miejscem dogodnym, ze względu na swoje położenie. 
Sejm walny obradował w zamku. Ponieważ izba poselska i senat spotykały się oddzielnie, miały własne sale. Sala senatorska znajdywała się na pierwszym piętrze. Do końca XVII w. izba poselska obradowała na parterze, dlatego na spotkania połączonych izb posłowie udawali się "na górę" do senatu
Współczesny wystrój sali senatorskiej w Warszawie nawiązuje do czasów saskich (1. poł. XVIII w.). W centralnym miejscu znajduje się tron królewski. Przed nim, ustawione w kształt podkowy, stoją fotele senatorów. Każdy z członków senatu miał wyznaczone miejsce, na którym zasiadał. W zależności do rangi, zasiadano bliżej lub dalej od króla. Na wprost tronu królewskiego, po drugiej stronie sali, były miejsca dla "ministrów" (urzędników centralnych, jak kanclerz, podskarbi) Korony i Litwy. Na ścianach znajdują się herby województw, na które dzieliło się państwo, oraz mapa ówczesnej Rzeczpospolitej.

 

Senat 1807-1831

zamek krolewski

 Za czasów Księstwa Warszawskiego i Królestwa Polskiego senat obradował na Zamku Królewskim w Warszawie. Obrady prowadzono w sali senatorskiej, która służyła za miejsce posiedzeń senatu nie tylko w czasach Księstwa i Królestwa, ale i wcześniej w Rzeczypospolitej Obojga Narodów. W sali tej zawieszano portrety prezesów senatu. W latach 1813-1815, gdy na terytorium polskim nie było władz państwowych lub nowe władze nie zostały jeszcze ustanowione, senatorowie zbierali się w mieszkaniu prywatnym prezesa senatu, Tomasza Ostrowskiego.

 

Senat II RP

budynki1Senat, nie mogąc obradować w tradycyjnie do tego przeznaczonym miejscu - na Zamku Królewskim w Warszawie, który został gmachem reprezentacyjnym Rzeczypospolitej - zmuszony był przenieść swą siedzibę. Na początku senat obradował na przemian z sejmem w budynku byłego Aleksandryjsko-Maryjskiego Instytutu Wychowania Panien położonego na skarpie wiślanej, przy ulicy Wiejskiej. Warunki nie były tam najlepsze, gdyż funkcję sali obrad pełniła przebudowana jadalnia. W 1928 roku oddano do użytku nowa salę posiedzeń sejmu. Senat przejął na własność dotychczasową siedzibę, którą  przebudowano tak, by lepiej spełniała swą funkcję. W latach 1925-1935 wybudowano hotel dla posłów i senatorów połączony z salą posiedzeń sejmu.