logo logo

Senat

Komisje senackie

Podstawowe prace Senatu toczą się w komisjach. Do nich kierowane są ustawy uchwalone przez Sejm. Komisje rozpatrują także projekty ustaw, które powstały z inicjatywy senatorów.

W IX kadencji Senatu powołano 16 komisji stałych:

komisjeW ramach komisji mogą być powoływane podkomisje zajmujące się określoną problematyką, np. w III kadencji przy Komisji Gospodarki Narodowej utworzono Podkomisję ds. Polityki Regionalnej, w VII kadencji, także przy Komisji Gospodarki Narodowej, Podkomisję „Przyjazne Państwo”, a przy Komisji Ustawodawczej − Podkomisję do Zmian Konstytucji.

Senat może też powoływać komisje nadzwyczajne. W I kadencji, od grudnia 1989 r. do kwietnia 1990 r., działała Komisja Ustawodawstwa Gospodarczego, a w końcu grudnia 1990 r. w związku z trudną sytuacją w górnictwie powołano Nadzwyczajną Komisję ds. Górnictwa. W II kadencji, od kwietnia do października 1992 r., pracowała Komisja Nadzwyczajna do rozpatrzenia ustawy o ratyfikacji Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi a Rzecząpospolitą Polską. W styczniu 1993 r. na jej miejsce powołano Komisję Nadzwyczajną ds. Integracji Europejskiej. W IV kadencji powołano natomiast Komisję Nadzwyczajną Legislacji Europejskiej.

Zgodnie z regulaminem, senator ma obowiązek być członkiem 1 komisji stałej, nie więcej jednak niż 2. Może też uczestniczyć w pracach innych komisji, ale bez prawa do głosowania. Obowiązek członkostwa w komisjach nie dotyczy marszałka i wicemarszałków Senatu.

W skład komisji wchodzi zazwyczaj od kilku do kilkunastu senatorów. Za każdy dzień nieusprawiedliwionej nieobecności na posiedzeniu komisji potrąca się 1/30 uposażenia i diety parlamentarnej. Za organizację pracy komisji i ich działalność są odpowiedzialni przewodniczący, wybierani i odwoływani przez Senat. Zastępców przewodniczących wybierają natomiast członkowie komisji. Komisje mogą obradować wspólnie. Posiedzenie prowadzi wówczas przewodniczący jednej z komisji.

Działalność komisji polega przede wszystkim na rozpatrywaniu ustaw i przygotowywaniu sprawozdań zawierających projekty uchwał Senatu w sprawie tych ustaw. Komisja może zaproponować Izbie: przyjęcie ustawy bez poprawek, wprowadzenie do niej zmian, odrzucenie ustawy. Decyzje komisji w tej sprawie zapadają większością głosów w obecności co najmniej 1/3 jej członków. Sprawozdanie podczas posiedzenia plenarnego Senatu przedstawia senator wybrany przez komisję. W pracach nad ustawami komisje mogą korzystać z opinii Biura Legislacyjnego Kancelarii Senatu i ekspertów, a także środowisk i organizacji zainteresowanych daną tematyką.

komisje mSzczególny tryb stosuje się przy uchwalaniu ustawy budżetowej. Nad poszczególnymi jej częściami pracują właściwe przedmiotowo komisje. Swoje opinie przekazują Komisji Budżetu i Finansów Publicznych, która na ich podstawie przygotowuje sprawozdanie wraz z projektem uchwały Senatu w sprawie ustawy budżetowej. Komisja budżetu może zaproponować przyjęcie ustawy bez poprawek lub ich wprowadzenie.

Po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej w 2004 r. Senat RP powołał Komisję Spraw Unii Europejskiej, jako właściwą w sprawach związanych z członkostwem Polski w UE. Obecnie jednym z głównych zadań Komisji Spraw Zagranicznych i Unii Europejskiej jest opiniowanie dokumentów w sprawach związanych z członkostwem Polski w Unii Europejskiej. KSZiUE współpracuje z komisjami branżowymi w zakresie opiniowania dokumentów UE.

Komisje senackie mogą przygotowywać własne projekty ustaw (prawo inicjatywy legislacyjnej ma także grupa 10 senatorów). Nad projektami pracują następnie odpowiednie komisje i Komisja Ustawodawcza. Ostateczną decyzję w sprawie skierowania danego projektu do Sejmu podejmuje Senat. 

Oprócz działalności legislacyjnej komisje odbywają posiedzenia tematyczne lub seminaryjne, poświęcone problematyce związanej z przedmiotem ich działalności. W sprawach, które komisje uznają za ważne, zajmują stanowiska kierowane do odpowiednich organów czy instytucji.

Obrady komisji mają charakter jawny, w określonych wypadkach zaś − utajniony. Komisja może też odbyć posiedzenie zamknięte. W obradach komisji mają prawo uczestniczyć m.in.: posłowie, przedstawiciele Rady Ministrów i organów administracji rządowej, posłowie do Parlamentu Europejskiego, podmioty wykonujące zawodową działalność lobbingową, a także eksperci, reprezentanci środowisk i organizacji zainteresowanych przedmiotem prac komisji.

Z przebiegu posiedzeń komisji senackich sporządza się protokoły i zapisy stenograficzne. Stenogramy są dostępne na stronie internetowej Senatu. Na zakończenie kadencji komisje sporządzają sprawozdania ze swojej działalności.