Andrzej Wajda

Senat ustanowił rok 2026 Rokiem Andrzeja Wajdy w uznaniu twórczości i dokonań jednego z najwybitniejszych polskich reżyserów, współtwórcy polskiej szkoły filmowej oraz kina moralnego niepokoju, które zdefiniowały polską pamięć historyczną i współczesną tożsamość kulturową, artysty zajmującego się też reżyserią teatralną, szczególnie związanego z krakowskim Teatrem Starym i warszawskim Teatrem Powszechnym. Jak podkreślono, dzieła autora „Popiołu i diamentu” skalą artystycznych dokonań i jakością obywatelskiej postawy plasują go wśród najwybitniejszych twórców kultury polskiej XX i początków XXI w. Swą twórczością zbudował pomost pomiędzy „polskim czasem przeszłym” a teraźniejszością i przyszłością. Zarówno osobiście, jak i przez swoje dzieła Andrzej Wajda stał się ambasadorem Polski i polskiej kultury w świecie. Jego filmy weszły do kanonu arcydzieł światowego kina i stanowią bezcenny polski depozyt w archiwach dziesiątej muzy. Jako mistrz i mentor uformował całe generacje ludzi, którzy z jego praktyki artystycznej i postawy wobec świata czerpali wzorce i twórcze inspiracje. Przypomniano też inne dokonania Andrzeja Wajdy, jak na przykład powstanie Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej „Manggha”. Podkreślono również, że jako senator I kadencji w działaniach społecznych, politycznych i obywatelskich przekuwał w praktykę to, co postulował swoją sztuką – odpowiedzialność za Polskę, za miejsce i czas, w których żył.

W środę, 22 kwietnia, odbyło się uroczyste otwarcie wystawy „Andrzej Wajda. Artysta. Senator. Obywatel” przygotowanej z inicjatywy marszałek Małgorzaty Kidawy-Błońskiej w związku z obchodami Roku Andrzeja Wajdy ustanowionego przez Senat w setną rocznicę urodzin wybitnego reżysera.

Wydarzenie uświetniła obecność licznych gości ze świata kultury i sztuki, a także życia publicznego. Podczas swojego przemówienia marszałek Senatu Małgorzata Kidawa-Błońska przypomniała, „że kiedy dwa lata temu w gronie senatorów szukaliśmy patrona na rok 2006, propozycja, żeby był to Andrzej Wajda, spotkała się z aprobatą wszystkich” i dodała, iż dzięki temu wiele instytucji połączyło swoje działania, by przypomnieć twórczość słynnego reżysera młodym ludziom, a także, „że mieliśmy zaszczyt, iż senatorem Rzeczypospolitej Polskiej był tak wybitny artysta”.