(Ołena Łewczaniwśka)
1881–1940; właścicielka majątku w okolicach Liniowa (Wołyń); nauczycielka; ukraińska działaczka społeczno-polityczna na Wołyniu, członkini m.in. Towarzystwa „Proswit”.
Mąż Aleksander (Ołeksandr) w 1928 został wybrany na senatora II kadencji, ale wybory w tym okręgu zostały unieważnione.
Działalność parlamentarna
Senator w latach 1922–1927.
Losy wojenne, okoliczności śmierci
W grudniu 1939 aresztowana przez NKWD, więziona w Horochowie i Łucku; ostatni raz widziana przez córkę w 1940; według różnych źródeł zmarła na zesłaniu w Kazachstanie lub została rozstrzelana wiosną 1940 na Ukrainie.
Kto był kim…, s. 527 (tu miejsce zgonu: Kazachstan); Enciklopedia ukrainoznavstva, Lviv 1994, t. IV, s. 1270 (tu: Kazachstan); Ukraiński ślad Katynia, opr. Zuzanna Gajowniczek, Warszawa 1995, s. 68 (tu: 1940, Ukraina); Śladem zbrodni katyńskiej, pod red. Zuzanny Gajowniczek, Grzegorza Jakubowskiego, Jędrzeja Tucholskiego, Warszawa 1998, s. 174; Posłowie i senatorowie…, t. III, s. 339; Dorota Mycielska, Jarosław Maciej Zawadzki, Senatorowie zamordowani, zaginieni, zmarli w latach II wojny światowej, Warszawa 2009, s.26, 30, 32, 48, 78; zbiór wycinków z prasy ukraińskiej, Kancelaria Senatu; listy: córki Iriny Łewczaniwskiej z Łucka (Ukraina) z lat 1997–1999; Euženi Máslovej z Karlovych Varów (Czechy) z 1997; Tadeusza Marcinkowskiego z Zielonej Góry z lat 1995–1996.
![Senator Helena Lewczanowska ["Parlament Rzeczypospolitej Polskiej 1919-1927" pod red. H. Mościckiego i W. Dzwonkowskiego, Warszawa 1928].](https://senat.edu.pl/wp-content/uploads/2026/06/Lewczanowska.jpg)
Aktualności
Nowa publikacja edukacyjna dla najmłodszych
Kancelaria Senatu może się pochwalić niedawno wydaną książką, skierowaną do dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym. Jej tytuł brzmi „Trudne słowa, prosta sprawa, czyli o Senacie prawie wszystko” i wiele tłumaczy. W środku znajduje się napisana wierszem przez Tomasza Nowaka opowieść o szkolnej wycieczce do budynku przy ul. Wiejskiej w Warszawie, w którym mieści się Izba wyższa polskiego parlamentu. Podczas zwiedzania w towarzystwie pana senatora, taty jednej z dziewczynek, dzieci nie tylko miło spędzają czas, ale poznają też znaczenie terminów takich jak: Senat, Sejm, konstytucja, a nawet legislacja, i dowiadują się, jak tworzone jest prawo.
O senackim wydawnictwie w „Małych Charakterach”
W najnowszym numerze czasopisma psychologicznego „Małe Charaktery”, skierowanego do dzieci w wieku 5–11 lat, dostępne są fragmenty wydanej przez Kancelarię Senatu książeczki dla dzieci pt. „Sowa Zofia przy herbacie opowiada o Senacie”. Magazyn, który świętuje właśnie 5-lecie działalności, rozwija kompetencje swoich małych czytelników i wspiera ich rodziców, którzy na co dzień podejmują trud wychowawczy. Czyni to zawsze w bardzo atrakcyjnej – miłej zarówno dla oka, jak i ucha – formie.
Polonia Camp 2026 – podsumowanie
Druga edycja Światowego Spotkania Młodej Polonii Polonia_Camp 2026 odbyła się w Warszawie w dniach 23–26 lipca. Uczestniczyło w niej ponad 1500 młodych Polaków z 50 krajów. Celem wydarzenia jest integracja, aktywizacja i promocja młodego pokolenia Polonii mieszkającej poza granicami kraju. Ideą towarzyszącą temu spotkaniu jest budowanie globalnej wspólnoty, opartej na polskiej tożsamości, kulturze i wspólnym dziedzictwie – w duchu współpracy, rozwoju i inspiracji.
Kalendarium dziejów
Historia Senatu sięga średniowiecznej Rady Królewskiej i odzwierciedla przemiany ustrojowe państwa polskiego na przestrzeni wieków. Od organu doradczego monarchy, przez jeden z trzech stanów sejmujących, aż po współczesną izbę parlamentu – Senat wielokrotnie zmieniał swoją rolę, kompetencje i znaczenie.
Przeglądaj oś czasu