1872-1946; adwokat w Tłumaczu (doktorat 1901); propagator spółdzielczości; publicysta; organizator i działacz Towarzystwa „Sicz”; 1918–1919 członek Ukraińskiej Rady Narodowej Zachodnio- Ukraińskiej Republiki Ludowej (ZURL), minister robót publicznych i minister spraw wewnętrznych ZURL; od 1919 przewodniczący Krajowej Rady w Chmielniku na Podolu; sprawował funkcje kierownicze w Ukraińskiej Republice Ludowej (1920); czołowy działacz Ukraińskiej Partii Radykalnej (1923–1924 przewodniczący, 1925 zastępca przewodniczącego), Ukraińskiej Partii Socjalistyczno-Radykalnej (1926–1930 zastępca przewodniczącego, 1930–1939 przewodniczący).
Działalność parlamentarna
Poseł do galicyjskiego Sejmu Krajowego w latach 1908–1918;
Senator w latach 1928–1930; 1930–1935.
Losy wojenne, okoliczności śmierci
27.09.1939 zagrożony aresztowaniem przez NKWD uciekł z Tłumacza; 1939–1944 mieszkał z przerwami u córki w nadgranicznej wsi Horoszowa na wschód od Zaleszczyk, pomagał w prowadzeniu gospodarstwa rolnego; w marcu 1944 wyjechał z rodziną córki przez okupowaną Polskę, Słowację, Węgry, Austrię do południowych Niemiec, pracował jako robotnik w winnicy; w grudniu 1944 przybył do drugiej córki, do Wiednia, jednak z powodu zbombardowania jej domu wyjechał z nią w okolice Salzburga.
Do połowy 1946 mieszkał w Wagrain, a następnie w Hallein koło Salzburga, spisywał wspomnienia.
Zmarł 18.09.1946 w Salzburgu; pochowany na tamtejszym cmentarzu komunalnym, Komunalfreidhof, grób istniał do 1974.
akt zgonu z USC Salzburg (tu imię w wersji niemieckiej: Johann); Ivan Makuch, Na narodnij sluzbi, Ditrojt 1958 (tu: pochowany w Hallein); Ryszard Torzecki, Kwestia ukraińska w Polsce w latach 1923–1929, Kraków 1989, s. 375; Czesław Brzoza, Ukraińska reprezentacja parlamentarna w II Rzeczypospolitej, w: „Krakowskie Zeszyty Ukrainoznawcze”, t. I/II, 1992–1993, s. 156, 164 (tu błędna informacja o zgonie w Australii); Enciklopedia ukrainoznavstva, Lviv 1994, t. IV, s. 1444; Kto był kim w Drugiej Rzeczypospolitej, Warszawa 1994, s. 531; Posłowie i senatorowie Rzeczypospolitej Polskiej 1919–1939. Słownik biograficzny, t. IV, Warszawa 2009, s. 65–66; Jarosław Maciej Zawadzki, Senatorowie losy wojenne i powojenne, Warszawa 2013, s.11, 86-87; list z Wydziału Konsularnego Ambasady RP w Wiedniu z 2012 (szczegółowe dane na temat grobu senatora na cmentarzu w Salzburgu).
![Senator Iwan Makuch [Na narodnij sluzbi, Ditrojt 1958, przed kartą tyt.].](https://senat.edu.pl/wp-content/uploads/2026/06/Makuch.jpg)
Galeria
Aktualności
Nowa publikacja edukacyjna dla najmłodszych
Kancelaria Senatu może się pochwalić niedawno wydaną książką, skierowaną do dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym. Jej tytuł brzmi „Trudne słowa, prosta sprawa, czyli o Senacie prawie wszystko” i wiele tłumaczy. W środku znajduje się napisana wierszem przez Tomasza Nowaka opowieść o szkolnej wycieczce do budynku przy ul. Wiejskiej w Warszawie, w którym mieści się Izba wyższa polskiego parlamentu. Podczas zwiedzania w towarzystwie pana senatora, taty jednej z dziewczynek, dzieci nie tylko miło spędzają czas, ale poznają też znaczenie terminów takich jak: Senat, Sejm, konstytucja, a nawet legislacja, i dowiadują się, jak tworzone jest prawo.
O senackim wydawnictwie w „Małych Charakterach”
W najnowszym numerze czasopisma psychologicznego „Małe Charaktery”, skierowanego do dzieci w wieku 5–11 lat, dostępne są fragmenty wydanej przez Kancelarię Senatu książeczki dla dzieci pt. „Sowa Zofia przy herbacie opowiada o Senacie”. Magazyn, który świętuje właśnie 5-lecie działalności, rozwija kompetencje swoich małych czytelników i wspiera ich rodziców, którzy na co dzień podejmują trud wychowawczy. Czyni to zawsze w bardzo atrakcyjnej – miłej zarówno dla oka, jak i ucha – formie.
Polonia Camp 2026 – podsumowanie
Druga edycja Światowego Spotkania Młodej Polonii Polonia_Camp 2026 odbyła się w Warszawie w dniach 23–26 lipca. Uczestniczyło w niej ponad 1500 młodych Polaków z 50 krajów. Celem wydarzenia jest integracja, aktywizacja i promocja młodego pokolenia Polonii mieszkającej poza granicami kraju. Ideą towarzyszącą temu spotkaniu jest budowanie globalnej wspólnoty, opartej na polskiej tożsamości, kulturze i wspólnym dziedzictwie – w duchu współpracy, rozwoju i inspiracji.
Kalendarium dziejów
Historia Senatu sięga średniowiecznej Rady Królewskiej i odzwierciedla przemiany ustrojowe państwa polskiego na przestrzeni wieków. Od organu doradczego monarchy, przez jeden z trzech stanów sejmujących, aż po współczesną izbę parlamentu – Senat wielokrotnie zmieniał swoją rolę, kompetencje i znaczenie.
Przeglądaj oś czasu