1882–1941; giser (pracownik odlewni); członek Rady Naczelnej PPS; więziony przez władze carskie i bezterminowo zesłany w głąb Rosji za działalność w PPS; w 1917 członek Rady Delegatów Robotniczych i Żołnierskich w Charkowie; w latach 1920–1922 prezes Rady Miejskiej, a od 1925 radny w Dąbrowie Górniczej; w latach 1935–1939 wiceprezydent Dąbrowy Górniczej.
Działalność parlamentarna
Poseł w latach 1922–1927.
Senator w 1935.
Losy wojenne, okoliczności śmierci
Od czerwca 1939 uczestnik konspiracyjnej akcji PPS „Okrzeja-Odra”, organizator „trójek bojowych”, które w wypadku najazdu hitlerowskiego miały prowadzić akcję dywersyjną na tyłach wojsk niemieckich; w czasie wojny działacz konspiracyjny (Gwardia Ludowa, PPS–WRN); 21.02.1940 aresztowany przez gestapo, zwolniony; 12.04.1940 ponownie aresztowany; 14.04.1940 wywieziony do obozu koncentracyjnego Dachau (nr obozowy 3352), gdzie zginął 30.03.1941.
Żona Barbara aresztowana w 1940, także zginęła.
Akt zgonu sporządzono sądownie w 1951; Śląski słownik biograficzny, t. I, Katowice 1977, s. 40–42; Słownik biograficzny działaczy polskiego ruchu robotniczego, t. I, Warszawa 1978, s. 451–452; Kto był kim…, s. 502–503; Encyklopedia Dąbrowy Górniczej, t. I, Dąbrowa Górnicza 1996, s. 29–30; Posłowie i senatorowie…, t. I, s. 302–303; Dorota Mycielska, Jarosław Maciej Zawadzki, Senatorowie zamordowani, zaginieni, zmarli w latach II wojny światowej, Warszawa 2009, s.19, 31, 102-103; informacje: Internationale Suchdienst w Bad Arolsen z 1995 (tu data zgonu: 31.03.1941); Urzędu Miejskiego w Dąbrowie Górniczej z 1997.
![Senator Jan Tadeusz Cupiał [Centralne Archiwum Wojskowe].](https://senat.edu.pl/wp-content/uploads/2026/06/Cupial.jpg)
Aktualności
Nowa publikacja edukacyjna dla najmłodszych
Kancelaria Senatu może się pochwalić niedawno wydaną książką, skierowaną do dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym. Jej tytuł brzmi „Trudne słowa, prosta sprawa, czyli o Senacie prawie wszystko” i wiele tłumaczy. W środku znajduje się napisana wierszem przez Tomasza Nowaka opowieść o szkolnej wycieczce do budynku przy ul. Wiejskiej w Warszawie, w którym mieści się Izba wyższa polskiego parlamentu. Podczas zwiedzania w towarzystwie pana senatora, taty jednej z dziewczynek, dzieci nie tylko miło spędzają czas, ale poznają też znaczenie terminów takich jak: Senat, Sejm, konstytucja, a nawet legislacja, i dowiadują się, jak tworzone jest prawo.
O senackim wydawnictwie w „Małych Charakterach”
W najnowszym numerze czasopisma psychologicznego „Małe Charaktery”, skierowanego do dzieci w wieku 5–11 lat, dostępne są fragmenty wydanej przez Kancelarię Senatu książeczki dla dzieci pt. „Sowa Zofia przy herbacie opowiada o Senacie”. Magazyn, który świętuje właśnie 5-lecie działalności, rozwija kompetencje swoich małych czytelników i wspiera ich rodziców, którzy na co dzień podejmują trud wychowawczy. Czyni to zawsze w bardzo atrakcyjnej – miłej zarówno dla oka, jak i ucha – formie.
Polonia Camp 2026 – podsumowanie
Druga edycja Światowego Spotkania Młodej Polonii Polonia_Camp 2026 odbyła się w Warszawie w dniach 23–26 lipca. Uczestniczyło w niej ponad 1500 młodych Polaków z 50 krajów. Celem wydarzenia jest integracja, aktywizacja i promocja młodego pokolenia Polonii mieszkającej poza granicami kraju. Ideą towarzyszącą temu spotkaniu jest budowanie globalnej wspólnoty, opartej na polskiej tożsamości, kulturze i wspólnym dziedzictwie – w duchu współpracy, rozwoju i inspiracji.
Kalendarium dziejów
Historia Senatu sięga średniowiecznej Rady Królewskiej i odzwierciedla przemiany ustrojowe państwa polskiego na przestrzeni wieków. Od organu doradczego monarchy, przez jeden z trzech stanów sejmujących, aż po współczesną izbę parlamentu – Senat wielokrotnie zmieniał swoją rolę, kompetencje i znaczenie.
Przeglądaj oś czasu