(Kazimierz Grützmacher, Gricmacher)
1878–1943; ziemianin (majątek Czołówek k. Włocławka); organizator życia ekonomiczno-kulturalnego na Kujawach; członek naczelnych władz Związku Ludowo-Narodowego.
Działalność parlamentarna
Senator w latach 1923–1927.
Poseł w latach 1930–1935.
Losy wojenne, okoliczności śmierci
Podczas wojny razem z żoną ukrywał się w Warszawie u rodziny Ulrichów, właścicieli firmy ogrodniczej; działacz konspiracyjnego Stronnictwa Narodowego, kierownik Wydziału Gospodarczego Zarządu Głównego SN i członek Rady Gospodarczej przy tym zarządzie; zmarł 17.07.1943 w Warszawie. Pochowany na cmentarzu w Radziejowie.
Brak aktu zgonu w warszawskich USC oraz w USC Radziejów; Jerzy Janusz Terej, Rzeczywistość i polityka. Ze studiów nad dziejami najnowszymi Narodowej Demokracji, Warszawa 1979, s. 184, 260, 388; Kto był kim…, s. 513; Posłowie i senatorowie…, t. II, s. 167; Dorota Mycielska, Jarosław Maciej Zawadzki, Senatorowie zamordowani, zaginieni, zmarli w latach II wojny światowej, Warszawa 2009, s.182; informacje: Muzeum Woli w Warszawie z 2006; córki bratanka Marii Reichhart z Warszawy z lat 1996–1997, obecnej na pogrzebie senatora; informacje z 2008: Jolanty Iwińskiej z Lipna; ks. Stanisława Łosiakowskiego (tu: grób senatora w Radziejowie z napisem „zmarł w 1949 r.”); Hanny Nowickiej z Poznania; Jarosława Kołtuniaka z Piotrkowa Kujawskiego; krewnego Jana Milewskiego z Warszawy; mieszkańców Czołówka.
![Senator Kazimierz Kreutzmacher [Parlament RP…, s. VII].](https://senat.edu.pl/wp-content/uploads/2026/06/Greutzmacher.jpg)
Galeria
Aktualności
Nowa publikacja edukacyjna dla najmłodszych
Kancelaria Senatu może się pochwalić niedawno wydaną książką, skierowaną do dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym. Jej tytuł brzmi „Trudne słowa, prosta sprawa, czyli o Senacie prawie wszystko” i wiele tłumaczy. W środku znajduje się napisana wierszem przez Tomasza Nowaka opowieść o szkolnej wycieczce do budynku przy ul. Wiejskiej w Warszawie, w którym mieści się Izba wyższa polskiego parlamentu. Podczas zwiedzania w towarzystwie pana senatora, taty jednej z dziewczynek, dzieci nie tylko miło spędzają czas, ale poznają też znaczenie terminów takich jak: Senat, Sejm, konstytucja, a nawet legislacja, i dowiadują się, jak tworzone jest prawo.
O senackim wydawnictwie w „Małych Charakterach”
W najnowszym numerze czasopisma psychologicznego „Małe Charaktery”, skierowanego do dzieci w wieku 5–11 lat, dostępne są fragmenty wydanej przez Kancelarię Senatu książeczki dla dzieci pt. „Sowa Zofia przy herbacie opowiada o Senacie”. Magazyn, który świętuje właśnie 5-lecie działalności, rozwija kompetencje swoich małych czytelników i wspiera ich rodziców, którzy na co dzień podejmują trud wychowawczy. Czyni to zawsze w bardzo atrakcyjnej – miłej zarówno dla oka, jak i ucha – formie.
Polonia Camp 2026 – podsumowanie
Druga edycja Światowego Spotkania Młodej Polonii Polonia_Camp 2026 odbyła się w Warszawie w dniach 23–26 lipca. Uczestniczyło w niej ponad 1500 młodych Polaków z 50 krajów. Celem wydarzenia jest integracja, aktywizacja i promocja młodego pokolenia Polonii mieszkającej poza granicami kraju. Ideą towarzyszącą temu spotkaniu jest budowanie globalnej wspólnoty, opartej na polskiej tożsamości, kulturze i wspólnym dziedzictwie – w duchu współpracy, rozwoju i inspiracji.
Kalendarium dziejów
Historia Senatu sięga średniowiecznej Rady Królewskiej i odzwierciedla przemiany ustrojowe państwa polskiego na przestrzeni wieków. Od organu doradczego monarchy, przez jeden z trzech stanów sejmujących, aż po współczesną izbę parlamentu – Senat wielokrotnie zmieniał swoją rolę, kompetencje i znaczenie.
Przeglądaj oś czasu