1869-1950; ksiądz rzymskokatolicki; proboszcz w Dzierzgowicach i w Michałkowicach; publicysta; walczył o polskość Śląska, aktywny w czasie akcji plebiscytowej; razem z Wojciechem Korfantym założył wydawnictwo „Polonia”.
Działalność parlamentarna
Poseł do Reichstagu (w latach 1907–1918), 1918 sekretarz Koła Polskiego w Berlinie;
Poseł na Sejm Ustawodawczy w latach 1919–1922 (powołany dekretem naczelnika państwa);
Senator w latach 1922–1930.
Losy wojenne, okoliczności śmierci
Do marca 1940 pod nadzorem gestapo; wysiedlony przez władze niemieckie, początkowo do Żor, później do Krzyżowic Pszczyńskich.
Powrócił do pracy w Michałkowicach.
Zmarł 24.04.1950 w Michałkowicach (obecnie część Siemianowic Śląskich); grób na cmentarzu w Siemianowicach Śląskich – Michałkowicach przy ul. Maciejkowickiej (parcela 4B); nabożeństwo żałobne prowadził ks. biskup Stanisław Adamski, senator II RP.
akt zgonu z USC Siemianowice Śląskie; Encyklopedia katolicka, t. IV, Lublin 1976, s. 1041; Śląski słownik biograficzny, Katowice 1979, t. 2, s. 30–32; Encyklopedia powstań śląskich, Opole 1982, s. 54; Słownik biograficzny katolicyzmu społecznego w Polsce, t. I, Warszawa 1991, s. 49–51; Kto był kim w Drugiej Rzeczypospolitej, Warszawa 1994, s. 500; Posłowie i senatorowie Rzeczypospolitej Polskiej 1919–1939. Słownik biograficzny, t. I, Warszawa 1998, s. 191–193; Jarosław Maciej Zawadzki, Senatorowie losy wojenne i powojenne, Warszawa 2013, s.140, 277
![Senator Paweł Brandys [Archiwum Archidiecezji Katowickiej].](https://senat.edu.pl/wp-content/uploads/2026/06/Brandys.jpg)
Galeria
Aktualności
Nowa publikacja edukacyjna dla najmłodszych
Kancelaria Senatu może się pochwalić niedawno wydaną książką, skierowaną do dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym. Jej tytuł brzmi „Trudne słowa, prosta sprawa, czyli o Senacie prawie wszystko” i wiele tłumaczy. W środku znajduje się napisana wierszem przez Tomasza Nowaka opowieść o szkolnej wycieczce do budynku przy ul. Wiejskiej w Warszawie, w którym mieści się Izba wyższa polskiego parlamentu. Podczas zwiedzania w towarzystwie pana senatora, taty jednej z dziewczynek, dzieci nie tylko miło spędzają czas, ale poznają też znaczenie terminów takich jak: Senat, Sejm, konstytucja, a nawet legislacja, i dowiadują się, jak tworzone jest prawo.
O senackim wydawnictwie w „Małych Charakterach”
W najnowszym numerze czasopisma psychologicznego „Małe Charaktery”, skierowanego do dzieci w wieku 5–11 lat, dostępne są fragmenty wydanej przez Kancelarię Senatu książeczki dla dzieci pt. „Sowa Zofia przy herbacie opowiada o Senacie”. Magazyn, który świętuje właśnie 5-lecie działalności, rozwija kompetencje swoich małych czytelników i wspiera ich rodziców, którzy na co dzień podejmują trud wychowawczy. Czyni to zawsze w bardzo atrakcyjnej – miłej zarówno dla oka, jak i ucha – formie.
Polonia Camp 2026 – podsumowanie
Druga edycja Światowego Spotkania Młodej Polonii Polonia_Camp 2026 odbyła się w Warszawie w dniach 23–26 lipca. Uczestniczyło w niej ponad 1500 młodych Polaków z 50 krajów. Celem wydarzenia jest integracja, aktywizacja i promocja młodego pokolenia Polonii mieszkającej poza granicami kraju. Ideą towarzyszącą temu spotkaniu jest budowanie globalnej wspólnoty, opartej na polskiej tożsamości, kulturze i wspólnym dziedzictwie – w duchu współpracy, rozwoju i inspiracji.
Kalendarium dziejów
Historia Senatu sięga średniowiecznej Rady Królewskiej i odzwierciedla przemiany ustrojowe państwa polskiego na przestrzeni wieków. Od organu doradczego monarchy, przez jeden z trzech stanów sejmujących, aż po współczesną izbę parlamentu – Senat wielokrotnie zmieniał swoją rolę, kompetencje i znaczenie.
Przeglądaj oś czasu