(poprzednie nazwisko Sowa)
1885–1940; sędzia, m.in. Sądu Apelacyjnego w Lublinie; kapitan Wojska Polskiego; aresztowanyz a działalność w PPS (spisek we Władywostoku), zbiegł z więzienia i przedostał się na Daleki Wschód; w latach 1908–1913 przebywał m.in. w Japonii, Chinach, Australii i USA (tu studiował); działacz legionowy, członek POW; jeden z założycieli Federacji Polskich Związków Obrońców Ojczyzny.
Działalność parlamentarna
Senator w latach 1938–1939.
Losy wojenne, okoliczności śmierci
W końcu września 1939 współorganizował działalność konspiracyjną; przewodniczący Zarządu Okręgu Lublin organizacji Orzeł Biały, komisarz cywilny i zastępca komendanta Okręgu Lublin Służby Zwycięstwu Polski; aresztowany przez gestapo 30.03.1940 w swoim majątku Dzierzkowice (pow. Kraśnik); po ciężkim śledztwie w więzieniu na zamku w Lublinie rozstrzelany w egzekucji zbiorowej 29.06.1940 w Rurach Jezuickich k. Lublina. Wraz z nim zginęła 21-letnia córka Halina Lelkówna, studentka KUL, łączniczka Komendy Okręgu ZWZ.
Akt zgonu sporządzono w 1941 w USC Lublin; PSB, t. XVII, Kraków 1972, s. 17–18; Hitlerowskie więzienie na zamku w Lublinie 1939–1944, pod red. Zygmunta Mańkowskiego, Lublin 1988, s. 86, 197, 459; Kto był kim… s. 526; Ireneusz Caban, Ludzie lubelskiego okręgu Armii Krajowej, Lublin 1995; Wiktor Cygan, Słownik biograficzny…, t. 2, Warszawa 1998, s. 96–98; Alina Gałan, „Akcja AB” na Lubelszczyźnie, w: Biuletyn IPN nr 12–1, 2003–2004, s. 53; Posłowie i senatorowie…, t. III, s. 324–325; Dorota Mycielska, Jarosław Maciej Zawadzki, Senatorowie zamordowani, zaginieni, zmarli w latach II wojny światowej, Warszawa 2009, s.19, 31, 83; list Ireny Ronek z Lublina z 1993.
![Senator Stefan Lelek [Archiwum Senatu, dar].](https://senat.edu.pl/wp-content/uploads/2026/06/lelek00.jpg)
Galeria
Aktualności
Nowa publikacja edukacyjna dla najmłodszych
Kancelaria Senatu może się pochwalić niedawno wydaną książką, skierowaną do dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym. Jej tytuł brzmi „Trudne słowa, prosta sprawa, czyli o Senacie prawie wszystko” i wiele tłumaczy. W środku znajduje się napisana wierszem przez Tomasza Nowaka opowieść o szkolnej wycieczce do budynku przy ul. Wiejskiej w Warszawie, w którym mieści się Izba wyższa polskiego parlamentu. Podczas zwiedzania w towarzystwie pana senatora, taty jednej z dziewczynek, dzieci nie tylko miło spędzają czas, ale poznają też znaczenie terminów takich jak: Senat, Sejm, konstytucja, a nawet legislacja, i dowiadują się, jak tworzone jest prawo.
O senackim wydawnictwie w „Małych Charakterach”
W najnowszym numerze czasopisma psychologicznego „Małe Charaktery”, skierowanego do dzieci w wieku 5–11 lat, dostępne są fragmenty wydanej przez Kancelarię Senatu książeczki dla dzieci pt. „Sowa Zofia przy herbacie opowiada o Senacie”. Magazyn, który świętuje właśnie 5-lecie działalności, rozwija kompetencje swoich małych czytelników i wspiera ich rodziców, którzy na co dzień podejmują trud wychowawczy. Czyni to zawsze w bardzo atrakcyjnej – miłej zarówno dla oka, jak i ucha – formie.
Polonia Camp 2026 – podsumowanie
Druga edycja Światowego Spotkania Młodej Polonii Polonia_Camp 2026 odbyła się w Warszawie w dniach 23–26 lipca. Uczestniczyło w niej ponad 1500 młodych Polaków z 50 krajów. Celem wydarzenia jest integracja, aktywizacja i promocja młodego pokolenia Polonii mieszkającej poza granicami kraju. Ideą towarzyszącą temu spotkaniu jest budowanie globalnej wspólnoty, opartej na polskiej tożsamości, kulturze i wspólnym dziedzictwie – w duchu współpracy, rozwoju i inspiracji.
Kalendarium dziejów
Historia Senatu sięga średniowiecznej Rady Królewskiej i odzwierciedla przemiany ustrojowe państwa polskiego na przestrzeni wieków. Od organu doradczego monarchy, przez jeden z trzech stanów sejmujących, aż po współczesną izbę parlamentu – Senat wielokrotnie zmieniał swoją rolę, kompetencje i znaczenie.
Przeglądaj oś czasu