Ścianę holu głównego na I piętrze, przy wejściu do gabinetu marszałka Senatu, zdobi orzeł zygmuntowski. Za panowania Zygmunta I Starego (1507–1548) był to symbol królewski – heraldyczny orzeł Jagiellonów, uzupełniony o cyfrę królewską (monogram), nawiązującą do łacińskiego imienia Zygmunt (Sigismundus).
Po raz pierwszy symbol ten został użyty przez Kancelarię Senatu w 1990 roku. Jego pierwowzór pochodzi z elewacji fasady Kaplicy Zygmuntowskiej na Wawelu – miejsca pochówku dwóch ostatnich dziedzicznych królów Polski (Zygmunta I Starego i Zygmunta II Augusta) i Anny Jagiellonki.
Rządy Zygmunt I Stary rozpoczęły „złoty wiek” w historii Rzeczypospolitej, przypadający na okres panowania ostatnich Jagiellonów. Władca ten nazywany był królem senatorskim, ponieważ niezwykle cenił sobie głos doradców wchodzących w skład Rady Królewskiej (Consiliom Regni), przekształcanej stopniowo za jego panowania w senat koronny (senatus Regni Poloniae).
Poza Kaplicą Zygmuntowską w Krakowie i gmachem Senatu w Warszawie orła tego można znaleźć w każdym polskim domu. Znajduje się on bowiem na rewersie banknotu o nominale 200 złotych, zaprojektowanego przez Andrzeja Heidricha i wprowadzonego do obiegu 1 czerwca 1995 roku (w wersji zmodernizowanej wprowadzony do obiegu 12 lutego 2016 roku).
Ewolucja logotypu Kancelarii Senatu
1990
Orzeł z wplecioną w rysunek literą „S”, inspirowany wizerunkiem orła królewskiego z elewacji Kaplicy Zygmuntowskiej na Wawelu, został zaprojektowany przez artystkę plastyka Monikę Piwowarską-Kulisę.
1993
Profesor Leon Urbański (1926–1998) – jeden z najwybitniejszych polskich typografów, wykonał nowy rysunek orła, a także formę, z której znak był analogowo drukowany. W trakcie funkcjonowania tej wersji senackiego logotypu do obiegu weszły banknoty zaprojektowane przez Andrzeja Heidricha (1928–2019) – w tym ten przedstawiający króla Zygmunta I Starego i orła zygmuntowskiego.
2018
Po ćwierć wieku symbol Senatu ponownie musiał zostać przeprojektowany. Wiązało się to ze zmianami technologicznymi. Po raz pierwszy powstała postać wektorowa i bitmapowa. Na zlecenie Kancelarii Senatu zadanie to wykonał grafik Leszek Bielski (1960–2020), który opracował "System identyfikacji wizualnej Senatu Rzeczypospolitej Polskiej i Kancelarii Senatu". W księdze znaku Bielski przedstawił formy podstawowe logotypu z opisem proporcji i kształtów oraz zastosowania pionowego i poziomego. Określone zostały także pola ochronne. Ta wersja znaku jest obecnie stosowana przez Senat i Kancelarię Senatu.
Czytaj dalej
Senat w okresie staropolskim
Sześć wieków, podczas których rodziła się polska demokracja i kształtował system parlamentarny. Zapoznaj się z informacjami na ten temat.
Senat w XX-leciu międzywojennym
Odradzająca się po 123 latach zaborów Rzeczypospolita powróciła do tradycji dwuizbowego parlamentu. Zapoznaj się z informacjami na ten temat.
Rola Senatu RP w polskim ustroju państwowym
Poznaj najważniejsze informacje na temat miejsca Izby wyższej parlamentu RP w systemie sprawowania władzy.
Kalendarium dziejów
Historia Senatu sięga średniowiecznej Rady Królewskiej i odzwierciedla przemiany ustrojowe państwa polskiego na przestrzeni wieków. Od organu doradczego monarchy, przez jeden z trzech stanów sejmujących, aż po współczesną izbę parlamentu – Senat wielokrotnie zmieniał swoją rolę, kompetencje i znaczenie.
Przeglądaj oś czasu