O pracy Senatu RP

Pierwsze posiedzenie

W nowej kadencji Senat RP zbiera się po raz pierwszy zazwyczaj tego samego dnia co Sejm RP. Pierwsze posiedzenie zwołuje prezydent RP w terminie do 30 dni od dnia wyborów. Chwila jego rozpoczęcia jest początkiem czteroletniej kadencji obu izb parlamentu.

Posiedzenie otwiera prezydent RP. Wygłasza przemówienie i powołuje najstarszego wiekiem senatora na marszałka seniora. Marszałek senior składa ślubowanie i prowadzi pierwszą część obrad.

Uroczyście ślubuję rzetelnie i sumiennie wykonywać obowiązki wobec Narodu, strzec suwerenności i interesów Państwa, czynić wszystko dla pomyślności Ojczyzny i dobra obywateli, przestrzegać Konstytucji i innych praw Rzeczypospolitej Polskiej.

Ślubowanie może zostać uzupełnione słowami: Tak mi dopomóż Bóg.

Pierwsze posiedzenie – punkt po punkcie

1. Zwołanie posiedzenia

   Prezydent RP zwołuje pierwsze posiedzenie Senatu w terminie do 30 dni od dnia wyborów.

2. Otwarcie obrad

   Prezydent RP otwiera posiedzenie, wygłasza przemówienie i powołuje marszałka seniora.

3. Ślubowanie senatorów

   Marszałek senior powołuje trzech sekretarzy pierwszego posiedzenia i z ich pomocą odbiera ślubowanie od senatorów obecnych na sali.

4. Wybór marszałka Senatu

   Senat przystępuje do wyboru marszałka Senatu. Kandydatem może zostać senator zgłoszony przez co najmniej 10 senatorów. Zasady głosowania określa art. 6 ust. 2 Regulaminu Senatu.

5. Wybór pozostałych funkcji

   Po wyborze marszałka Senatu wybierani są wicemarszałkowie oraz sekretarze Senatu.

Praca w komisjach

Senat powołuje komisje stałe, które zajmują się określonymi dziedzinami spraw zgodnie z przedmiotowym zakresem działania komisji, określonym w zał. nr 1 do Regulaminu Senatu.

Senat może także powoływać komisje nadzwyczajne do realizacji określonych zadań. Wybiera wówczas także przewodniczących i członków tych komisji.

Komisje m.in. rozpatrują ustawy uchwalone przez Sejm oraz projekty ustawodawcze i uchwałodawcze powstałe z inicjatywy senatorów.

Efekty prac komisji są przedstawiane Izbie podczas posiedzeń plenarnych (w postaci sprawozdań lub opinii).

Posiedzenia plenarne

Marszałek Senatu nie później niż na 7 dni przed planowanym posiedzeniem zawiadamia senatorów o terminie tego posiedzenia i projekcie porządku obrad. Projekt porządku posiedzenia jest wcześniej opiniowany przez Konwent Seniorów.

Każde posiedzenie Senatu rozpoczyna się od przyjęcia porządku obrad lub wprowadzenia do niego zmian:

• uzupełnienia porządku obrad o dodatkowe punkty,
• skreślenia dotychczasowych punktów lub
• zmiany kolejności ich rozpatrywania.

Art. 45 Regulaminu Senatu wskazuje, co może być w szczególności przedmiotem prac Senatu. Wymienia m.in.:

• ustawy uchwalone przez Sejm,
• inicjatywy ustawodawcze Senatu i inne uchwały,
• sprawozdania i informacje przedstawiane Senatowi m.in. przez Trybunał Konstytucyjny, Krajową Radę Sądownictwa, pierwszego prezesa Sądu Najwyższego, Rzecznika Praw Obywatelskich, Rzecznika Praw Dziecka, Krajową Radę Radiofonii i Telewizji, Radę Mediów Narodowych, prezesa Instytutu Pamięci Narodowej,
• informacje Rady Ministrów i członków Rady Ministrów, w tym dotyczące spraw Polonii i Polaków za granicą.

Przebieg posiedzenia plenarnego

1. Porządek obrad

   Senat przyjmuje porządek obrad, zaopiniowany wcześniej przez Konwent Seniorów.

2. Rozpatrywanie punktów porządku obrad zgodnie z ich kolejnością

   W przypadku punktu dotyczącego rozpatrzenia ustawy uchwalonej przez Sejm kolejność czynności wygląda następująco:
   
   1. Przedstawienie sprawozdania właściwej komisji senackiej i umożliwienie senatorom zadawania pytań senatorowi sprawozdawcy.
   2. Zabranie głosu przez przedstawiciela rządu i umożliwienie senatorom zadawania mu pytań.
   3. Otwarcie dyskusji, podczas której senatorowie zabierają głos i mogą zgłaszać wnioski o charakterze legislacyjnym.
   4. Zamknięcie dyskusji.
   
   Marszałek może udzielić głosu poza kolejnością senatorowi sprawozdawcy i przewodniczącemu komisji, a prezydent RP, prezes Rady Ministrów i członkowie rządu mogą zabrać głos w każdym momencie posiedzenia.

3. Głosowania

   Co do zasady odbywają się pod koniec posiedzenia.

Każde posiedzenie plenarne Senatu RP jest zgodnie z tradycją otwierane i zamykane przez marszałka trzykrotnym uderzeniem w podłogę laską marszałkowską. Ten zwyczaj wywodzi się z początków polskiego parlamentaryzmu, a sama laska uchodzi za symbol władzy, autorytetu i godności.

Głosowanie

Na czas trwania kadencji każdy senator otrzymuje elektroniczną kartę do głosowania. Miejsca senatorskie w sali obrad są wyposażone w pulpity z aparaturą umożliwiającą oddawanie głosu.

Obsługa posiedzeń

Dokumentowanie

Informacje o porządku obrad i uchwałach podejmowanych przez senatorów są dostępne na stronie internetowej www.senat.gov.pl. Posiedzenia Senatu są transmitowane na żywo przez internet i rejestrowane w postaci cyfrowych plików audio i wideo. Nagrania dźwiękowe są na bieżąco dzielone na pięciominutowe fragmenty, które są poddawane automatycznej konwersji mowy na tekst, to znaczy transkrybowane, a następnie redagowane, czyli opracowywane językowo-stylistycznie.

Zredagowane fragmenty zapisów są sukcesywnie łączone i publikowane na stronie internetowej Senatu jako robocza wersja sprawozdania stenograficznego zwykle w ciągu dwóch godzin od wygłoszenia danej wypowiedzi.

W trakcie posiedzenia i bezpośrednio po jego zakończeniu senatorowie mogą zgłaszać uwagi do treści stenogramu. Dopuszczalne są wyłącznie zmiany doprecyzowujące zapis wypowiedzi. Nie można dodawać nowych sformułowań, argumentów ani uzasadnień.

Po upływie 30 dni od zakończenia posiedzenia sprawozdanie stenograficzne zostaje wydrukowane i opublikowane na stronie www.senat.gov.pl. To urzędowy zapis obrad, zawierający połączone w całość i poddane korekcie wersje robocze stenogramów z poszczególnych dni danego posiedzenia, złożone do protokołu przemówienia w dyskusji, i oświadczenia senatorskie oraz imienne wyniki głosowań.