Konferencja ku czci Jana Józefa Lipskiego
W Senacie RP 25 maja 2026 r. w 100. rocznicę urodzin Jana Józefa Lipskiego odbyła się konferencja „Jaka ojczyzna? Jaki patriotyzm? Pamięci Jana Józefa Lipskiego”.
„Senat pamięta o wybitnych senatorach. Dla mnie Jan Józef Lipski był stuprocentowym polskim inteligentem. Był przejętym poczuciem obowiązku i odpowiedzialności. […] Gdyby przyszło mi go opisać jednym słowem, byłaby to przyzwoitość” – powiedziała marszałek Senatu Małgorzata Kidawa-Błońska, otwierając wydarzenie.
Marszałek Senatu RP zacytowała także fragment publikacji bohatera konferencji, napisany, gdy był on senatorem: „Najwyższą wartością jest człowiek, jednostka samorealizująca się w społecznym współdziałaniu. Struktury społeczne są podporządkowane jednostce i nie powinny jej tłamsić. Istotą demokracji nie jest samo poszanowanie woli większości, ale takie prawo, które nie narusza prawa jednostki i praw mniejszości”.
Bohater konferencji „Jaka ojczyzna? Jaki patriotyzm? Pamięci Jana Józefa Lipskiego” był historykiem literatury, krytykiem i publicystą, harcerzem Szarych Szeregów i żołnierzem Armii Krajowej. Był także uczestnikiem powstania warszawskiego, wybitnym działaczem opozycji demokratycznej w okresie PRL, współtwórcą Komitetu Obrony Robotników, przewodniczącym Rady Naczelnej Polskiej Partii Socjalistycznej, a w 1989 roku został wybrany do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej I kadencji z ramienia Komitetu Obywatelskiego. Za swoją działalność został wielokrotnie odznaczony, m.in. Orderem Orła Białego, Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski oraz Krzyżem Walecznych.
Wydarzenie podsumowało działalność opozycyjną, polityczną i obywatelską Jana Józefa Lipskiego. W ramach konferencji uczestnicy zapoznali się z wykładem prof. Andrzeja Friszkego, pt. „Prezydent opozycji – rola Jana Józefa Lipskiego w historii Polski”, a także przysłuchiwali się panelowi dyskusyjnemu, w którym udział wziął filozof kultury i wykładowca akademicki prof. Andrzej Leder oraz dziennikarka prasowa, radiowa i telewizyjna, była działaczka opozycji demokratycznej okresu PRL redaktor Zuzanna Dąbrowska. Panel poprowadzony został przez autora biografii Jana Józefa Lipskiego dr. Łukasza Garbala.
Na konferencji zjawiło się wielu gości. Wśród nic były osoby, które osobiście znały Jana Józefa Lipskiego – członkowie jego rodziny oraz zasłużeni działacze opozycji antykomunistycznej, pracownicy naukowi i publicyści. Organizatorami wydarzenia byli Kancelaria Senatu oraz Urząd do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, który reprezentowany był przez wiceszefa Michała Syskę.
Z okazji 100. rocznicy urodzin Jana Józefa Lipskiego 20 maja br. Senat podjął uchwałę, w której podkreślono, że „jako lider i niekwestionowany autorytet opozycji antykomunistycznej cieszył się szacunkiem środowisk opozycyjnych o bardzo różnych poglądach. Potrafił je jednoczyć we wspólnym działaniu dla dobra Polski, opierając się na dialogu, wzajemnym zrozumieniu i szacunku. Za swoje obywatelskie zaangażowanie, walkę o sprawiedliwość, demokrację i prawa człowieka Jan Józef Lipski był w czasach PRL wielokrotnie dotkliwie represjonowany: usuwany z pracy, zatrzymywany, rewidowany, przesłuchiwany i więziony. W wolnej Polsce został odznaczony Orderem Odrodzenia Polski oraz Orderem Orła Białego”.
W imieniu marszałek Senatu Małgorzaty Kidawy-Błońskiej wiceszefowa Kancelarii Senatu minister Magda Zdyra złożyła wieniec pod tablicą pamiątkową ku czci Jana Józefa Lipskiego, a wicemarszałkini Magdalena Biejat wzięła udział w złożeniu wieńca przy grobie Jana Józefa Lipskiego na Cmentarzu Powązkowskim. W uroczystości organizowanej przez Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych uczestniczyła także rodzina Jana Józefa Lipskiego oraz środowisko kombatantów i działaczy opozycji antykomunistycznej.
